27/2/2008 - GÜNÜMÜZ ÖYKÜSÜ (23): MURAT YALÇIN

Murat Yalçın (1970), öykülerinde, yerleşik, kabul görmüş anlatı kalıplarına mesafeli, deneysel, yenilikçi bir yazınsal tutumu benimser. Bu anlamda öykülerinde, genel okurdan çok, yazmayı, yazıyı mesele edinmiş, daha sınırlı bir okur kitlesini ilgilendirecek bir edebiyat anlayışını gözetir. Anlatarak, izah ederek değil, anlatamayarak, hatta anlatmanın imkânsız olduğunu belirterek ve giderek susarak meselesini aktarmayı seçer. İmalar, çağrışımlar, kısaltmalar ve susmalarla kendine has bir tahkiye oluşturmaya çalışır. Gerilmiş bir dille, sıkı dokunmuş, deşifreye muhtaç metinler üretir. Ancak özgünlük ve farklılığın onda suni bir çabadan çok, kendini izahın kaçınılmaz bir sonucu olarak dışlaştığını görürüz.

Onun öykü anlayışını, azaltmak, tüm fazlalıkları atmak ve rafineleşmek olarak formüle edebiliriz. Bu nedenle öykülerinde metaforik söylem ve aforizma yaklaşımları belirgindir. Böylece çağrışımlar, zihni gelgitler, bilinçaltı metinlerde işlevseldir. Söylediklerine değil söylemediklerine dikkat çekmek isterken, yazıda, niyetlerle, varılan yerlerin farklılığını açık etmeye çalışır. Bu yüzden de hep sözcüklerle mücadele eder. Üretilen anlamların neye tekabül ettiğini sorgular.

Yalnızlık, melankoli ve nostalji onun öykülerinin en belirgin temalarıdır. İster bir yazar/anlatıcı isterse üçüncü bir kişi anlatılsın, öyküler çoğunlukla içe dönük bir benin hesaplaşmaları ve yüzleşmeleriyle oluşur. Kahramanlar, vefadan, dostluktan uzak kişisel bir yaşantı sürdürmektedir. Dışarıda ise kaotik bir ortam ve kötülük vardır. Bu da bireyi kaçınılmaz bir yalnızlığa sürüklemektedir. Anıların, zamanın, ilişkilerin künhüne varmak isteyen anlatıcı, bilinçaltı gelgitleriyle yaşanan olumsuzlukları çözmeye çalışır. Gün boyu suskunluğunun yankısı, konuştuğunun,  konuşamadıklarının yankısı, yatakta bir yalnızlık anında zihninde dönenip durur. Hikâye, yalnızlığın ipinin iyice gerildiği anda oluşmaya başlar.